Ngoại bệnh nặng, mẹ vội vàng sắp xếp về thăm. Chuyến đi năm ấy có tôi theo cùng vì mẹ nói lần này chắc sẽ nhiều việc hệ trọng. Ba tôi vì công việc nên đành ở nhà mặc dù trước đó ông cũng đã ậm ừ “để coi”. Công việc ba tôi tính lương theo ngày, hôm nào có làm thì được lãnh lương, hôm nào nghỉ thì coi như bỏ. Vì vậy nếu nghỉ làm để về Việt Nam mà chưa biết sẽ ở lại lâu mau, ba tôi sợ sau đó sẽ không kiếm đâu ra tiền cho cả nhà chi tiêu. Nhưng tôi biết còn một lý do khác nữa mà ba tôi không tiện nói ra, đó là về bển ba nói không ai hiểu, ba cũng không hiểu người ta nói gì nên nghĩ cảnh ngồi không, rồi đi ra đi vào thì cũng ngại.
Nhà ngoại tôi nằm trên cù lao sông cái, muốn qua phải đi bằng phà mới được. Gọi là sông cái vì như mẹ tôi có lần giải thích bởi đó là một con sông lớn, là nhánh sông chính. Từ con sông này trôi về phía hạ lưu sẽ còn chia làm nhiều nhánh con nữa rồi mới đổ ra biển, trông giống như một bàn tay xòe ra năm ngón vậy. Mà đúng là nó rộng lớn thật, trên con sông ấy, chiếc phà chở mẹ con tôi trông nhỏ bé làm sao, cứ như một chiếc lá khô, bập bềnh bập bềnh theo sóng nước.
Ngoại tôi sinh được hai người con, là mẹ và dì tôi. Dì tôi tuy đã đi lấy chồng mấy năm nay rồi nhưng nhờ ở gần nên cũng thường chạy qua chạy lại thăm nom. Lần này nhắm chừng ngoại yếu đi nhiều, dì tôi nói với dượng chuyển về ở hẳn với bà luôn cho tiện chăm sóc. Thấy hai mẹ con tôi về tới, ngoại tôi mừng lắm, dường như quên hết bệnh tật. Ngoài những phần quà mà mẹ tôi mang từ bên Đài Loan, ngoại tôi còn nói dì đi mua thêm rất nhiều bánh kẹo để phát cho tụi trẻ con hàng xóm. Với tôi vậy là đã hơn mười năm trôi qua tôi mới lại được về thăm Việt Nam, và là lần thứ ba tôi được gặp ngoại. Như mẹ tôi kể thì lần đầu tiên đó là khi tôi mới hơn một tuổi. Bấy giờ còn có cả ba tôi nữa và chúng tôi đã ở lại nhà ngoại khá lâu nhưng tiếc là vì tôi còn quá nhỏ nên không nhớ được gì. Còn lần thứ hai tôi gặp ngoại là khi mẹ tôi đưa bà sang Đài Loan chơi. Lúc ấy tôi cũng không nói chuyện được với ngoại nhiều nhưng tôi có ấn tượng rất rõ rằng ngoại tôi nấu ăn rất ngon, nhất là các món bún. Tôi trông ngoại tôi thật đặc biệt, không giống bất cứ người bà nào mà tôi đã gặp qua, cả dung mạo lẫn cung cách. Tôi đối với ngoại đó là một cảm giác vừa xa lạ, vừa thân quen, vừa ái ngại vừa níu kéo. Lần thứ ba này trông ngoại tôi đã già và ốm đi nhiều. Cả ngày ngoại nằm ở trên giường, nhưng khuôn mặt dường như đang toát lên niềm rạng rỡ. Ngoại vẫn thường vẫy tay kêu tôi lại ngồi cạnh giường và xoa xoa nắn nắn người tôi, rồi ngoại nói gì đó mà tôi không hiểu được. Cho đến tận bây giờ tôi vẫn còn cảm thấy tiếc nuối lẫn chút uất ức vì đã không thể hiểu được lời của ngoại. Bàn tay tôi vuốt dọc theo cánh tay của bà, khẽ nắm lấy phần da mỏng tòn ten bên dưới để cảm nhận được một sự mềm mại, mát rượi đến thân thương.
Ở nhà ngoại mấy hôm tôi cũng thấy buồn. Có lẽ vì cuộc sống nơi đây không quen thuộc với tôi. Bên Đài Loan, nhà tôi cũng ở quê nhưng trông hiện đại hơn thế này nhiều. Với lại, cũng một phần vì chuyện sức khỏe của bà ngoại mà cả ngày chẳng ai nói cười chi cả. Thấy tôi ủ rũ, ba đứa em họ con của dì bèn rủ tôi sang bên vườn trái cây nhà nó chơi. Từ nhà ngoại qua đó lại phải đi bằng xuồng máy, điều mà tôi không hứng thú lắm, nhưng tôi cũng muốn đi cho biết. Thằng Hai làm nhiệm vụ lái chính, con Ba với con Út có vẻ đã rất quen thuộc với sông nước nên cứ loi nhoi làm xuồng cứ lắc qua lắc lại, coi mòi như muốn dọa chết tôi hay sao ấy. Hai tay tôi bám chặt lấy thành xuồng mà vẫn không hết sợ. Chúng tôi qua tới nơi thì hái trái cây ăn rồi bày trò chơi trốn tìm. Thằng Hai cứ ra hiệu xúi tôi trèo lên mấy nhánh cây chôm chôm mà nấp. Quả nhiên trên ấy rất kín đáo, chỉ có mỗi con Út dáng vẻ lanh lẹn là có thể dễ dàng tìm thấy tôi mà thôi. Những khi như thế, nó lại cười nắc nẻ tỏ ý khoái chí lắm. Tôi nghe nó cười mà phải cười theo, trong tôi như trở lại với sự hồn nhiên vốn dĩ của mình.
Rồi cả bọn lại kéo nhau ra đến bờ sông cái, ngóng gió thổi ào ào mát rượi. Tôi thấy con sông không có gì là thơ mộng cả, nước đục ngầu, không xanh biếc như như trong những bài văn mà tôi học ở trường. Nhưng nó mang lại cho tôi một cảm giác rất kì lạ, một sự gần gũi, bình yên và tự do trong sâu thẳm tâm hồn. Tôi hít một hơi thật sâu rồi từ từ nhắm mắt lại. Mát quá! Tôi nhận ra đâu đó trong gió sông những mùi hương mà tôi cũng chỉ vừa được biết. Này là mùi của bùn đất, của phèn chua, và cả mùi hương trái cây trong vườn của dì, của ngoại. Đang miên man thì tôi bị đánh thức bởi tiếng réo gọi í ới từ ba đứa em họ. Có vẻ như tụi nó muốn rủ tôi tắm sông thì phải. Tôi kinh hãi lắc đầu nguầy nguậy vì tôi chưa từng làm thế bao giờ, mặc dù tôi cũng đã được học bơi trong bể bơi bên Đài Loan. Ba đứa em tôi lần lượt từ lớn tới bé, tụi nó leo lên một nhành cây gần bờ rồi nhảy ùm ùm xuống sông. Bọn chúng trông có vẻ thích thú lắm làm tôi cũng muốn được hòa mình trong dòng sông như tụi nó. Tôi chợt nhận ra con sông như chính là một phần của cuộc đời người dân quê nơi đây, màu của sông cũng là màu da màu thịt của mấy đứa em tôi, sâm sẫm, ngăm ngăm, đậm đà chất phát. Tôi nhớ đến mẹ và tự hỏi có lẽ ngày xưa mẹ tôi cũng đã từng sống với một tuổi thơ dân dã, hồn nhiên như những đứa em tôi bây giờ. Nhưng vì sao chưa lúc nào mẹ kể cho tôi nghe về những kỉ niệm tuyệt vời đến vậy. Dòng sông của thời thơ ấu mẹ tôi còn cất giữ nơi đâu.
Một thời gian sau, ngoại tôi yếu hẳn rồi ra đi. Họ hàng đưa ngoại tôi ra nghĩa trang bằng xuồng ba lá. Tôi không tưởng tượng được làm sao người ta có thể đưa ngoại tôi lên một con thuyền nhỏ bé tròng trành và mong manh như thế. Rồi mọi việc cũng ổn, ngoại tôi đi trước, theo sau là một đoàn tầm gần chục chiếc thuyền nối đuôi nhau. Tiếng trống, tiếng chiêng, tiếng đàn nhị cứ ò e não lòng cả một khúc sông. Ngồi bên mẹ, tôi thấy mẹ lặng thinh, không khóc mà nước mắt chảy dài. Tôi ôm tay mẹ, đưa mắt nhìn ra xa xăm, dòng sông êm ả quá, những con sóng trên sông cứ nhịp nhàng đưa ngoại tôi đi mãi.
Rồi cũng tới ngày hai mẹ con tôi phải quay lại Đài Loan. Cũng vẫn là con sông ngày nào đón chúng tôi về với quê hương nhưng giờ đây nó đang đóng vai làm người đưa tiễn. Mặt sông nhấp nhô, con phà nhỏ chòng chành, lựa sóng chầm chập đi tới trong tiếng máy lụp bụp lụp bụp.
– Sao mà lần này sóng to vậy mẹ? – Tôi thấy lạ nên hỏi.
– Ừ, do bây giờ đang là lúc nước lớn, mực nước dâng cao, thêm có gió mạnh nên sông mới nhiều sóng như vậy đó con.
– Rồi chừng nào mình lại về đây nữa mẹ? – Bất giác lòng tôi trào dâng một nỗi niềm lưu luyến. Những ngày vừa qua thật khác với cuộc sống thường nhật của tôi làm tôi chưa muốn vội rời xa chút nào hết.
– Chắc là sẽ không bao giờ nữa, ờ… hoặc là… rất lâu nữa, con à?
– Ủa sao vậy mẹ? – Tôi nghe mẹ nói mà ngạc nhiên hết sức.
– Bà mất rồi, mẹ và dì cũng đã định sẽ bán căn nhà cũ của ngoại đi vì giờ không còn ai ở đó nữa. Mẹ con mình nếu có về thì ở đâu hả con?
– Dạ thì mình ở nhà dì. – Tôi nói, giọng như nghẹn lại.
– Thôi, sau này lớn rồi con sẽ hiểu.
Mẹ vuốt nhẹ tóc tôi, ôm tôi nép sát vào người. Tôi thấy lòng mình buồn mênh mang, tôi cũng mong mẹ tôi vì buồn nên mới nói vậy. Tôi thấy nhớ cái cảm giác bình yên khi ngồi bên bờ sông cái, nhắm mắt cho gió sông ùa vào mặt mát rười rượi, hay những lúc chơi trốn tìm với mấy đứa em. Tôi nhớ sự nhiệt tình của thằng Hai, cái rụt rè của con Ba và tiếng cười nắc nẻ của con Út. Tất cả, tất cả, thật giản dị và gần gũi biết bao nhiêu. Tôi ước mong một ngày sẽ được trở lại nơi đây để cùng mấy đứa em tôi tắm sông, đi cầu khỉ và chơi lại trò chơi trốn tìm trong vườn chôm chôm trĩu quả.
không là ứ post đâu
